ferdose.ir
تاریخ:شنبه بیست و سوم تیر 1397-ساعت 09 و 03 دقیقه و 58 ثانیه

نکته‌های کلیدی درباره حضانت

وقتی از حضانت صحبت می‌شود به چه معناست؟ 
آیا حضانت در هر صورت بر عهده پدر و مادر است؟
بیشتر بدانیم
نکته‌های کلیدی درباره حضانت

وقتی از حضانت صحبت می‌شود به چه معناست؟ آیا حضانت در هر صورت بر عهده پدر و مادر است؟
- اگرچه حضانت هم حق است و هم تکلیف، اما این حق یا تکلیف قانونی مطلق نیست. به صراحت ماده 1173 اصلاحی قانون مدنی هرگاه در اثر مواظبت نکردن یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت او است، صحت جسمانی یا تربیت اخلاق طفل در معرض خطر باشد، محکمه می‌تواند به تقاضای بستگان نزدیک طفل یا به تقاضای قیم او یا به تقاضای رئیس حوزه قضایی هر تصمیمی که برای حضانت طفل مقتضی بداند، اتخاذ کند.اما از آنجا که پیش‌بینی می‌شد تشخیص مصادیق مواظبت نکردن یا انحطاط اخلاقی در دادگاه‌ها با اشکال‌هایی مواجه شود، در ادامه مصادیق مربوطه به این نحو آمده است:
1- اعتیاد زیان‌آور به الکل، مواد مخدر و قمار
2- اشتهار به فساد اخلاقی و فحشا
3- ابتلا به بیماری‌های روانی با تشخیص پزشکی قانونی
4- سوء‌استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضد‌اخلاقی مانند فساد و فحشا، تکدیگری و قاچاق
5- تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف
البته این موارد تمثیلی است و موارد مشابه را نیز شامل خواهد شد که تشخیص این امور با دادگاه است، در ضمن هرچند در این ماده قانونی نیامده، اما بدیهی است که هر یک از پدر یا مادر چنین حقی را دارند که اگر تغییر در وضع حضانت طفل ضرورت دارد یا به طریق اطمینان‌بخشی ترتیب نگاهداری و حضانت طفل داده نشده وارد عمل شوند. این موضوع در ماده 13 قانون حمایت خانواده مصوب 15 بهمن 1353 نیز تأکید شده است که در آن اعلام لزوم تغییر در حضانت طفل را به عهده والدین طفل یا سایر وابستگان درجه یک یا دادستان قرار داده است.
همچنان که در ماده 1172 قانون مدنی مورد خاصی پیش‌بینی شده است، امتناع هر یک از پدر و مادر که حضانت به عهده‌اش محول شده است، از نگهداری کودک که در این صورت تقاضای الزام وی به طرف دیگر یا قیم یا یکی از بستگان نزدیک یا مدعی‌العموم محول شده است. بنابراین بسیار بدیهی به نظر می‌رسد که هر یک از پدر یا مادر حق دارند که موارد صلاحیت نداشتن کسی که حضانت به عهده او محول شده را اعلام و تقاضای اقدام مقتضی از دادگاه بنمایند.
گو اینکه هر یک از اولیایی که حضانت طفل را به‌عهده گرفته است، باید برابر آنچه در حکم دادگاه آمده (از نظر زمان و مکان ملاقات طفل) با طرف دیگر همکاری کند و در صورتی که اختلافی در این‌باره پیش آید، حل اختلاف بر‌عهده دادگاهی خواهد بود که حکم طلاق و حضانت آن طفل را صادر
کرده است.
در تعریف حضانت هم باید گفت حضانت به معنی پرورش و نگهداری طفل است و بنابراین شامل هر دو جنبه جسمی و روحی کودک می‌شود، به موجب ماده 1168 قانون مدنی، نگاهداری اطفال هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است.این موضوع نیز تا زمانی که زوجین به زندگی مشترک خود ادامه می‌دهند، مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مشکل از وقتی آغاز می‌شود که زوجین به دلایلی قادر به ادامه زندگی زناشویی نبوده و با مراجعه به دادگاه و گرفتن حکم طلاق از یکدیگر جدا می‌شوند، به طور معمول در این مرحله حضانت طفل با مشکل روبه‌رو می‌شود.
پیش از این قانونگذار در ماده 1169 قانون مدنی با توجه به دو ضابطه جنسیت و سن اطفال مقرراتی برای حضانت وضع کرده و می‌گفت: برای نگاهداری طفل مادر تا دو سال از تاریخ ولادت او اولویت خواهد داشت، پس از انقضای این مدت حضانت با پدر است، مگر نسبت به اطفال دختر که تا سال هفتم حضانت آنها با مادر خواهد بود.اما این ماده با اصلاحات سال 1382 در مجمع تشخیص مصلحت نظام بدین شکل درآمده که: برای حضانت و نگهداری طفل که والدین او جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند، مادر تا سن 7 سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است.
تبصره: بعد از 7 سالگی در صورت ایجاد اختلاف حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه است.با این اوصاف حضانت و نگهداری کودک در صورت جدایی پدر و مادر از هم به طور کلی تا 7 سالگی که هم پسر و هم دختر نیاز عاطفی بیشتری دارند، به عهده مادر است و از آن به بعد به عهده پدر خواهد بود.
نفقه فرزند صغیر
زنی بعد از طلاق، پسر خود را که بیش از 7 سال داشته، به مدت دو سال نزد خود نگه داشته است و در حال حاضر که پدر طفل می‌خواهد حضانت فرزندش را برعهده بگیرد، می‌گوید باید مخارج دو ساله بچه را بدهی تا او را تحویل دهم. آیا مادر حق مطالبه نفقه گذشته کودک را دارد؟
- قانون، نفقه گذشته را فقط شامل زن می‌داند. بحث درباره بچه و نفقه گذشته او به ظاهر محل تردید است اما نباید از نظر دور داشت که در هر حال نفقه حال او و فرزندان برعهده پدر است. هرچند پس دادن طفل نمی‌تواند منوط به نفقه باشد اما به نظر می‌رسد چنین رفتارها و درخواست‌هایی در چنین شرایطی یک بحث اجتماعی خاص را می‌طلبد و نه فقط بحث قانون را.
نفقه فرزند پس از وقوع طلاق
بعد از وقوع طلاق نفقه فرزند برعهده کیست؟  هزینه‌هایی که شخصی غیر از پدر برای فرزند کرده، حق مطالبه از پدر را دارد؟
- نفقه کودک برعهده پدر است و در صورت فوت پدر یا ناتوانی او به انفاق، برعهده اجداد پدری است. با رعایت نسبت نزدیکی در صورت نبودن پدر و اجداد پدری یا ناتوانی آنها، نفقه برعهده مادر است و همین طور بستگان نزدیک مادر و جد او و نظایر آن به ترتیب نزدیک یا دور بودن.در مورد بخش دوم پرسش نیز باید گفت: ایفای دین از جانب شخص به غیر از شخص مدیون هم جایز است (اگرچه از طرف مدیون اجازه نداشته باشد) ولیکن کسی که دین دیگری را ادا می‌کند، فقط در صورتی حق مراجعه و مطالبه از آن شخص را دارد که از طرف او اجازه داشته باشد وگرنه حق رجوع نخواهد داشت.
تعهد شخص سوم برای پرداخت نفقه
 آیا می‌شود ضمن عقد ازدواج،شخص سومی پرداخت نفقه زوجه را تعهد نماید و هرگاه بین زن و شوهری درباره نفقه اختلاف ایجاد شد این شخص پرداخت نفقه زوجه را متعهد شود؟
-‌ اگرچه این شرط غیر عقلایی است و در هر صورت نیز رافع مسئولیت و تکلیف متعهد اصلی نیست ولی از باب قواعد دیگر مثل هبه به ظاهر انجام شدنی است. به‌عنوان مثال پدر پسر، البته بایدتوجه داشت در زمان اختلاف نمی‌شود موضوع را از این زاویه بررسی کرد. در هر حال از پرداخت نفقه مثل هر دین دیگری می‌توان ضمانت کرد.
 دخترم را شوهر دادم مشروط بر اینکه دامادم او را از قم بیرون نبرد. اما شوهر دخترم بر خلاف شرط او را از قم به شهر دیگری برده و زمانی که به او اعتراض کردم دخترم را رها کرد و نفقه هم نداد تکلیف چیست؟
-‌ صرف نظر از غیر مقدور بودن این شرط و قابل دفاع نبودن آن به‌دلیل ورود شرط از سوی شما به‌عنوان شخص سوم آنچه مسلم است اینکه اعتراض شما به شوهر دخترتان به این دلیل نمی‌تواند مقدمه‌ای باشد برای ساقط شدن حق دخترتان نسبت به نفقه. همچنان که این امر نمی‌تواند دلیلی باشد بر ناشزه بودن زوجه تا بتوان نفقه را حق او ندانست. با این حال اگر مدت طولانی بشود و عسر و حرج دختر شما در دادگاه توسط خود یا وکیل او از دوری مرد ثابت شود می‌تواند
 طلاق بگیرد.
 زن و شوهری طفلی را به فرزندی قبول و برای او شناسنامه تهیه می‌کنند. در این صورت آیا طفل فرزند آنها حساب شده و حق و حقوق قانونی به او تعلق می‌گیرد؟
-‌ فرزند خواندگی فقط باید طی تشریفات قانونی و از طریق دادگاه صورت گیرد و اگر زوجین خودشان کودکی را از پدر و مادرش بگیرند تا سرپرستی کنند گرفتن شناسنامه برای او غیر قانونی و مستلزم تعقیب کیفری است. ولی کودکی که به شکل قانونی برای فرزند‌خواندگی پذیرفته می‌شود با توجه به رویه عملی موجود زوجین، سرپرست مالی را به این کودک صلح می‌‌کنند یا به نفع او وصیت به ثلث می‌نمایند و از این منظر مشکلی در بین نیست.
آیا زن می‌تواند بابت نفقه از شوهرش پول نقد درخواست کند؟
-‌ به صرف تهیه مسکن و لباس و خوراک نمی‌توان از نظر عرف و اجتماع زن را مستحق دریافت پول نقد ندانست.
 اگر چه در قانون مدنی نفقه عبارت‌است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اسباب و اثاثیه خانه و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم -در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض-.
اما درخواست وجه نقد در ظاهر منعی ندارد چون زن پول نقد را هم برای مصرف در همان غذا و نظایر آن می‌خواهد و عرف نیز همین نظر را تأیید می‌کند. البته اگر همه امکانات و لوازمی که طبق عرف جزو نفقه محسوب می‌شود توسط شوهر تأمین شده باشد مطالبه نقد محمل قانونی ندارد.
به نقل از:http://iran-newspaper.com/Newspaper/BlockPrint/41345



 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر